'Zelfdoding willen wij niet simpeler maken' ( van website NVVE)
Het voorkomen van gruwelijke manieren van zelfmoord. Dat is eigenlijk het doel van Stichting Vrijwillig Leven. Hulp wordt niet zomaar verstrekt. De doodwens wordt tot uit den treure getoetst.
AMSTERDAM - Stichting Vrijwillig Leven (SVL), die vandaag in Maastricht het eerste steunpunt opent voor advies bij zelfdoding, heeft strenge zorgvuldigheidseisen opgesteld om verzoeken van hulpvragers te toetsen. 'Wij willen het de mensen die zich bij ons melden absoluut niet te makkelijk maken', aldus SVL-voorzitter Gerard Schellekens.
De tien hulpverleners van de SVL (onder wie een arts en een verpleegkundige) moeten praten met de aanvrager zelf, met diens huisarts en bij voorkeur ook met de familie. Er moet een ondertekend levenseindebesluit zijn. De hulpverleners dienen te controleren of geen sprake is van bijvoorbeeld chantage of een dreigend faillissement. En nagaan of alle alternatieven zijn overwogen.
Die waarborgen moeten tevens voorkomen dat de stichting met justitie in aanraking komt. Dat overkwam stichting De Einder, die ook adviseert bij zelfdoding. Een consulent is onlangs veroordeeld, een andere is aangeklaagd door familie. De stelregel is: adviseren bij zelfdoding mag, hulp bieden niet. De SVL wil dat laatste veranderen, naar voorbeeld van Zwitserland, waar het recht op zelfbeschikking een groot goed is en hulp bij zelfdoding onder voorwaarden is toegestaan.
De SVL heeft een indrukwekkende lijst adviseurs die daarbij kunnen helpen: een hoogleraar strafrecht, een classicus, ethici, een hoogleraar huisartsengeneeskunde, een vice-president van de rechtbank, een oud-minister. De tactiek, zegt bestuursvoorzitter Schellekens: casuïstiek verzamelen en die aan de politiek voorleggen.
'Laat politici maar zeggen dat het ze niks kan schelen hoe erg iemand eraan toe is. Dat ze maar onder de trein moeten lopen. Iedereen vertoont vluchtgedrag bij dit onderwerp. Dat is niet aanvaardbaar. Je laat mensen in de steek.' Dramatische voorbeelden heeft hij genoeg.
Hij werd ooit gebeld door de moeder van een schizofreniepatiënt die na jaren ellende zelfmoord had gepleegd door van een gebouw af te springen. Zij vertelde Schellekens dat ze haar zoon die gruwelijke dood graag had bespaard door hem medicijnen te geven, maar niet wist hoe ze dat had moeten aanpakken.
Bijna een op de drie huisartsen en verpleeghuisartsen heeft ooit een verzoek om hulp bij zelfdoding gekregen van een patiënt zonder ernstige lichamelijke of psychische aandoening, zo blijkt uit het onlangs gepresenteerde onderzoek naar de euthanasiepraktijk. Een op de dertig artsen heeft ooit zo'n verzoek ingewilligd. Een kwart van de huisartsen acht uitvoering denkbaar.
De SVL is geen voorstander van de vrije verstrekking van medicijnen waarmee zelfmoord kan worden gepleegd, zegt Schellekens. Het steunpunt zou in de toekomst als een soort legale verstrekker van middelen moeten gaan functioneren. Oud-minister Borst van Volksgezondheid zei drie jaar geleden in de Tweede Kamer dat de vijftienhonderd zelfmoorden per jaar vooral 'impulssuïcides' zijn. Minister Borst zag geen rol weggelegd voor de SVL en vond dat mensen met zelfmoordneigingen beter professionele begeleiding kunnen krijgen die gericht moet zijn op preventie.
Schellekens kan zich niet vinden in die visie. 'Hoeveel lijden wordt er veroorzaakt doordat mensen worden gedwongen om door te leven?'
